تکنولوژی آموزشی

اندیشه و تفکر را در آموزش زنده کنیم

رسانه های آموزشی

رسانه های آموزشی

رسانه آموزشی ترجمه (  Instructional Media ) است که ( Media ) در لغت به معنی واسطه، وسیله ، ماده وسط یا رابط دو چیز ، حد واصل و سرانجام وسیله نقل و انتقال تعریف شده است .فردانش 1382 رسانه آموزشی  را چنین تعریف می کند : « رسانه آموزشی ابزاری است برای ارائه آموزش به فراگیر و طبیعتا جزئی از فرآیند آموزش و تکنولوژی آموزشی محسوب می شود نه تمام آن » . او با استفاده از یک تمثیل تعریف فوق را توضیح می دهد : « چنانچه فراگیر را مصرف کننده و آموزش را کالای مصرفی بدانیم ، رسانه همان وسیله ای است که کالا را از محل تولید یا توزیع به دست مصرف کننده می رساند. به عبارت دیگر ، آموزش ؛ کالا ، فراگیر؛ مصرف کننده و رسانه وسیله انتقال و ارائه کالا به مصرف کننده یا آموزش به فراگیر است. با توجه به تمثیل فوق نتیجه می گیریم که مثلا در بسیاری از موارد که عامل اصلی آموزش معلم است رسانه آموزشی همان معلم خواهد بود . اگر فراگیر به دیدن یک برنامه آموزشی تلویزیونی دعوت شود و تمام آموزش را از تلویزیون دریافت می کند ، در این صورت رسانه آموزشی تلویزیون است . بنابراین رسانه آموزشی وسیله یا عاملی است که آموزش از طریق آن به فراگیر ارائه می شود .

امیر تیموری 1377 طبقه بندی از رسانه را مطرح می کند . او می نویسد : (طبقه بندی پیشنهادی ما بر اساس ویژگی های مهم رسانه ها شکل گرفته است در این طبقه بندی  رسانه های آموزشی  به طور کلی به چهار طبقه :

1- رسانه های دیداری

2- رسانه های شنیداری

3- رسانه های دیداری – شنیداری

4- رسانه های چند حسی

تقسیم می شوند هر یک از این طبقه ها به دسته و گروههایی به شرح زیر تقسیم می شوند :

1- رسانه های دیداری :

رسانه هایی هستند که عمدتا بر حس بینایی اتکا داشته و از طریق دیداری پیامهای خود را به مخاطبان منتقل می کنند ؛کا شامل :

¡ رسانه های نوشتاری نظیر : کتابها – روزنامه ها – مجلات – اسناد و مواد تکثیر شده .

¡ رسانه های غیر نوشتاری نظیر :

               ® رسانه های تابلویی (نمایشی ): تابلو گچی – تابلو پارچه ای – تابلو مغناطیسی – تابلو ماژیکی – و..................

                ® رسانه های  تصویری مات : نقاشی و طراحی – کاریکاتور – بروشور – پوستر – طرح خطی – نمودار – چارت  - نقشه – نشریه دیواری – عکس وپروژکتور اوپک

            ® رسانه های تصویری شفاف : میکروفرم ها،تلق شفاف و پروژکتور اورهد ،اسلاید و پروژکتور اسلاید،استرئوگراف ، فیلم استریپ و پروژکتور فیلم استریپ .

2- رسانه های شنیداری :

رسانه های شنیداری با تکیه بر حس شنوایی تهیه می شود و از طریق شنیدن مورد استفاده قرار می گیرد نظیر : بیان معلم ،رادیو،صفحه های شنیداری معمولی و لیزری ،تلفن، کارتهای شنیداری ،نوارهای شنیداری و ضبط صوت .

3- رسانه های دیداری شنیداری :

در این طبقه از دو حس بینایی و شنوایی برای انتقال پیامها استفاده می شود :

           ® رسانه های دیداری –شنیداری ساکن شامل : کتاب و نوارو یا صفحه همراه ، مجموعه عکس و نوارو یا صفخه همراه ،مجموعه اسلاید ناطق ،فیلم استریپ ناطق .

           ® رسانه های دیداری و شنیداری متحرک  شامل : فیلم متحرک ،تلویزیون ، ویدئو  و رایانه .

4- رسانه های چند حسی :

مخاطب رسانه های چند حسی باید از چند حس خود کمک بگیرد ، به عبارت این رسانه بر چند حس مخاطب تاثیر می گذارد ؛این طبقه به سه گروه زیر تقسیم می شود :

          ® رسانه های سه بعدی نظیر : اشیاء واقعی ،مدل،ماکت،میز شنی،منظره سه بعدی .

          ® موقعیتهای آموزشی : شبیه سازی ،بازیهای آموزشی ،انجمنهای علمی –هنری- ورزشی ،فعالیت های کتابخانه ای ،تئاتر و تئاتر عروسکی ،متخصصین و منابع انسانی دیگر ،بازدید از اماکن ،گردشهای علمی و اردوها ،فعالیت های آزمایشگاهی و کارگاهی .

        ® مجموعه های چند رسانه ای نظیر : آزمایشگاه زبان ، برنامه های چند اسلایدی ،نمایش فیلم و اسلاید همزمان ،بسته های آموزشی .

علاوه بر مواردی که اشاره شد در حال حاضر رسانه های آموزشی دیگری نیز پا به عرصه گذاشتند که در مقایسه با رسانه های اشاره شده دارای ظرفیتها،مزیتها و فواید بهتر و بیشتری هستند . رسانه های جدید نظیر چند رسانه ها ،فرارسانه ها و انواع آموزش های مبتنی بر شبکه (اینترنت ) ضمن داشتن امتیازات رسانه های قدیمی تر ،امتیازات فراوان دیگری نیز دارند . توسعه نرم افزاری و سخت افزاری به ما این اجازه را می دهد که رسانه های آموزشی با کیفیت مناسب و با کارایی بالاتری تولید کنیم .

+ نوشته شده در  88/12/05ساعت   توسط طلائي مشعوف  |